چلهای سرد برای جیبهای گرمنشده
به مناسبت فرا رسیدن شب یلدا، طرح نظارتی کنترل قیمت ها در آذربایجان غربی اجرا می شود.
به گزارش خبرنگار مجله خبری ایتوک، شب یلدا، بلندترین شب سال و نماد صمیمیت، دورهمی و امید در فرهنگ کهن ایرانی، همواره با شور و شوق خاصی در میان خانوادهها همراه بوده است. شبی که از دیرباز با قصههای مادربزرگها، حافظخوانی، انار سرخ و هندوانههای سبز رنگ، گرمای دلها را در سردترین شب سال دوچندان میکرد. اما امسال، در آستانه یلدا، حالوهوای این آیین دیرینه برای بسیاری از خانوادهها رنگ دیگری به خود گرفته است.
افزایش بیسابقه قیمتها و کاهش محسوس قدرت خرید مردم، شیرینی یلدا را برای بخش قابل توجهی از جامعه کمرنگ کرده و دغدغه تأمین سادهترین اقلام این شب را به نگرانی اصلی خانوادهها تبدیل کرده است. سفرههای یلدایی که زمانی نماد فراوانی و شادی بودند، امروز زیر سایه گرانیها کوچکتر شدهاند و بسیاری از خانوادهها ناچارند میان حفظ سنتها و توان مالی خود یکی را انتخاب کنند. یلدای امسال، بیش از هر زمان دیگری، آینهای از فشارهای اقتصادی و مطالبات معیشتی مردم است.
بطوریکه در آستانه شب یلدا، بازار آجیل و میوه در ارومیه برخلاف سالهای گذشته حالوهوای پررونقی ندارد و گرانی بیسابقه، شور خرید را از بسیاری از خانوادهها گرفته است.
به همین خاطر شهروندان در ایام نزدیک به یلدا از گرانیها و بی ثباتی قیمت ها گلایه مند هستند.
محسنی، یکی از شهروندان ارومیه، در گفتگو با خبرنگار ایتوک، گفت: بهنظر من یلدای امسال گرانترین یلدایی است که تاکنون تجربه کردهایم. با حقوق کارگری، دیگر امکان خرید آجیل و حتی میوه شب یلدا را ندارم و در برابر خانوادهام احساس شرمندگی میکنم.
وی با اشاره به افزایش تورم و کاهش ارزش پول ملی افزود: گرانی فقط به آجیل محدود نمیشود و بازار میوه هم شرایط مشابهی دارد. قیمت هندوانه و انار آنقدر بالا رفته که بسیاری از خانوادهها حتی از خرید همین اقلام ساده هم صرفنظر میکنند.
افزایش ۵۰ درصدی قیمت شیرینی
یحیی آرنگپور رئیس اتحادیه میوه و ترهبار شهرداری ارومیه در گفتگو با خبرنگار ایتوک، با اشاره به نزدیک شدن شب یلدا اظهار کرد: قیمت هندوانه نسبت به سال گذشته حدود ۴۰ درصد افزایش داشته است، بهطوری که هر کیلو هندوانه درجه دو در بازار حدود ۲۰ هزار تومان و هندوانه درجه یک بین ۳۰ تا ۴۰ هزار تومان به فروش میرسد.
وی با بیان اینکه ذخایر کافی سیب و مرکبات در سردخانههای استان وجود دارد، افزود: در حال حاضر قیمت هر کیلو سیب ارومیه در میدان میوه و ترهبار بین ۶۰ تا ۸۰ هزار تومان و سیب کوهستان بین ۹۰ تا ۱۲۰ هزار تومان است. همچنین انار به میزان کافی ذخیره شده و قیمت انار معمولی بین ۸۰ تا ۱۲۰ هزار تومان و انار لوکس صادراتی بین ۱۷۰ تا ۲۲۰ هزار تومان عرضه میشود.
آرنگپور قیمت هر کیلو پرتقال برگی فله را ۳۸ تا ۴۸ هزار تومان و پرتقال بستهبندی صادراتی را ۵۵ تا ۶۵ هزار تومان اعلام کرد و افزود: از نظر تأمین میوه شب یلدا هیچ کمبودی در بازار وجود ندارد، اما افزایش قیمتها و فشار تورم باعث شده تقاضا برای خرید بهطور محسوسی کاهش یابد.
یلدای گران، بازار کمرونق
رضا نوبختی، از فروشندگان آجیل و خشکبار، با اشاره به وضعیت این روزهای بازار اظهار کرد: افزایش قیمتها هر سال در آستانه یلدا اتفاق میافتد، اما امسال شدت گرانیها بیشتر از همیشه است. مردم برای پرسوجو به مغازهها مراجعه میکنند، اما با دیدن قیمتها یا از خرید منصرف میشوند یا در نهایت مقدار بسیار کمی، در حد ۲۰۰ تا ۳۰۰ گرم، تهیه میکنند. میزان فروش امسال بهمراتب کمتر از سال گذشته است و عملاً رونق چندانی در بازار دیده نمیشود.
وی افزود: شب یلدا و مناسبتهایی از این دست، فرصتی کوتاه برای فاصله گرفتن مردم از دغدغههای روزمره است، اما افزایش قیمتها همین فرصت محدود را نیز از بسیاری از خانوادهها گرفته است. بسیاری از مشتریان میگویند در روزهای پایانی ماه، دیگر توان مالی برای خرید اقلام یلدایی ندارند.
افزایش ۸۰ درصدصی قیمت آجیل
امیر طنابی ساعی رئیس اتحادیه فروشندگان آجیل و خشکبار آذربایجانغربی در گفتگو با خبرنگار ایتوک، از افزایش ۴۰ تا ۸۰ درصدی قیمت انواع آجیل در بازار خبر داد و اعلام کرد: نوسانات ارزی، شرایط اقتصادی و تغییرات اقلیمی، بازار این کالای پرمصرف را با کاهش تقاضا و چالشهای جدی مواجه کرده است.
وی با اشاره به رشد چشمگیر قیمتها اظهار کرد: در ماههای اخیر، بهای انواع آجیل نسبت به گذشته بین ۴۰ تا ۸۰ درصد افزایش یافته که این روند بهطور مستقیم تحت تأثیر نوسانات نرخ ارز، افزایش هزینههای تولید و واردات و همچنین شرایط اقلیمی قرار دارد.
وی با تأکید بر نقش تعیینکننده بازار ارز افزود: افزایش قیمتها موجب کاهش محسوس تقاضا در بازار شده و همزمان، عرضه این محصولات نیز کاهش یافته است؛ مسئلهای که بازار آجیل و خشکبار را با مشکلات و ناپایداری جدی روبهرو کرده است.
رئیس اتحادیه فروشندگان آجیل و خشکبار آذربایجانغربی با انتقاد از وضعیت موجود تصریح کرد: صادرات بیضابطه پسته یکی از عوامل اصلی افزایش سرسامآور قیمت این محصول در بازار داخلی است. این در حالی است که انواع آجیل و تنقلات خارجی بهوفور در بازار عرضه میشود، اما خشکبار تولید داخل با هدف افزایش قیمت، احتکار شده و عملاً در بازار کمیاب است.
طنابی ساعی با تأکید بر ضرورت ورود جدیتر دولت و دستگاههای متولی خاطرنشان کرد: شرایط فعلی بازار و روند افزایشی قیمتها نیازمند سیاستگذاریهای مؤثر و نظارت هدفمند است؛ چراکه تداوم این وضعیت میتواند پیامدهای منفی جدی برای تولیدکنندگان و مصرفکنندگان بهدنبال داشته و تعادل بازار را بیش از پیش برهم بزند.
به گفته فعالان صنفی، حضور مردم در بازار همچنان وجود دارد، اما کاهش حجم خریدها نشان میدهد که سفرههای یلدایی امسال کوچکتر شده و فشار اقتصادی، سنتهای قدیمی را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
طرح ویژه نظارتی شب یلدا
حسین نجفزاده مدیرکل تعزیرات حکومتی آذربایجانغربی در گفتگو با خبرنگار ایتوک، از آغاز طرح ویژه نظارتی شب یلدا و برخورد قاطع با گرانفروشی و احتکار خبر داد.
نجفزاده عنوان کرد: بهمنظور کنترل بازار اقلام پرمصرف شب یلدا و جلوگیری از سوءاستفاده سودجویان، طرح ویژه نظارتی از ۱۵ آذر تا ۳ دیماه ۱۴۰۴ در استان اجرا میشود.
وی افزود: این طرح با هدف پیشگیری از تخلفات صنفی، حمایت از حقوق مصرفکنندگان و مقابله با افزایش خودسرانه قیمت کالاهایی همچون آجیل، شیرینی، میوه، حبوبات، گوشت، قند و شکر اجرا خواهد شد.
مدیرکل تعزیرات حکومتی آذربایجانغربی تصریح کرد: اکیپهای گشت مشترک با همکاری دستگاههای نظارتی، بازرسیهای میدانی را تشدید کرده و با هرگونه تخلف بهویژه گرانفروشی و احتکار، برخورد سریع و قاطع خواهند داشت. همچنین رسیدگی به شکایات مردمی در این ایام خارج از نوبت انجام میشود و در صورت تکرار تخلف، اقدامات بازدارندهتری از جمله جریمههای سنگین، نصب پارچه و حتی پلمب واحدهای متخلف اعمال خواهد شد.
نجفزاده از شهروندان خواست در صورت مشاهده هرگونه تخلف، موضوع را از طریق سامانه اینترنتی www.tazirat135.ir یا تماس با شماره ۱۳۵ و همچنین شماره ۱۲۴ متعلق به اداره کل صنعت، معدن و تجارت استان گزارش دهند تا در کوتاهترین زمان ممکن رسیدگی شود.
کلام آخر؛
با این حال، مشاهدات میدانی حاکی از آن است که نظارتها تاکنون تأثیر محسوسی بر کنترل قیمتها نداشته و برخورد جدی با دلالان و عوامل اصلی گرانی در بازار مشاهده نمیشود. در چنین شرایطی، تلخی شب یلدا برای بسیاری از خانوادهها همچنان پابرجاست؛ خانوادههایی که سهمشان از این آیین کهن، سفرهای کوچک، دغدغه معیشت و حسرت یک دورهمی ساده شده است.
به نظر میرسد یلدای امسال، بیش از هر زمان دیگری، زیر سایه گرانی و کاهش قدرت خرید مردم سپری شود؛ شبی که برای بسیاری از خانوادهها بهجای دورهمی و شادی، با حسابوکتابهای معیشتی همراه شده است.
در چنین شرایطی، کارشناسان اقتصادی معتقدند تداوم افزایش قیمتها بدون تقویت قدرت خرید خانوارها، میتواند به تغییر تدریجی الگوی مصرف و کمرنگ شدن آیینهای سنتی منجر شود. یلدا که همواره نماد همدلی، صمیمیت و گردهماییهای خانوادگی بوده، امروز برای بخشی از جامعه به یک دغدغه اقتصادی تبدیل شده است.
