ماکو؛ شهر هزینههای پایتخت با درآمد شهرستان
منطقه آزاد تجاری صنعتی ماکو؛ عبارتی که بارها و بارها با وعدههایی چون توسعه اقتصادی، رونق تجارت مرزی، اشتغال پایدار و رفاه اجتماعی در تریبونهای رسمی تکرار شده است.
به گزارش خبرنگار مجله خبری ایتوک، فلسفه وجودی مناطق آزاد در تمام دنیا، ایجاد بستری برای تسهیل تجارت، معافیتهای مالیاتی و در نهایت، ارتقای سطح زندگی ساکنان آن است.
انتظار میرفت با قرارگیری ماکو در شاهراه حیاتی ایران و اروپا و تبدیل شدن به بزرگترین منطقه آزاد کشور، این شهر به الگویی از ارزانی و رفاه تبدیل شود اما آنچه امروز در کف خیابانها و در زندگی مردم جریان دارد، روایتی کاملاً معکوس از این رویاپردازیهاست.
نگاهی عمیق به تحولات اقتصادی این شهر مرزی در چند سال اخیر نشان میدهد که ماکو مسیری متفاوت را طی کرده است.
اگر تا پیش از این، تورم تنها در بازار زمین، مسکن و خودرو جولان میداد و رویای خانهدار شدن را برای جوانان به سرابی دستنیافتنی تبدیل کرده بود، امروز این هیولای اقتصادی تغییر رویه داده و به کوچکترین اجزای سبد معیشت خانوار حمله کرده است.
گزارشهای مردمی و بررسیهای میدانی حاکی از آن است که موج گرانی اکنون از بنگاههای املاک عبور کرده و به قفسه سوپرمارکتها، جعبههای میوهفروشی و نانوایی ها رسیده.
ماکو، شهری که نامش با منطقه آزاد و دروازه اروپا گره خورده، این روزها حال و روز خوشی در بازارهای داخلیاش ندارد اگر تا دیروز جوانان این شهر دغدغه مسکن و زمینهای گرانقیمت را داشتند، امروز نگرانیها تغییر جهت داده و به ابتداییترین نیازهای روزمره، یعنی خوراک و میوه رسیده است.
گزارش میدانی خبرنگار ایتوک، از سطح شهر ماکو حاکی از واقعیتی تلخ است؛ زندگی در این شهر برای ساکنان آن بسیار گرانتر از شهرهای همجوار تمام میشود.
سوال مشترک اغلب شهروندان این است که چرا باید در شهری که نام منطقه آزاد را یدک میکشد، هزینه خرید سیبزمینی، پیاز و میوه با لوکسترین مناطق کلانشهرها برابری کند؟
قیمتهای تهران در نقطه صفر مرزی
گشت و گذاری کوتاه در خیابانهای اصلی ماکو و نگاهی به برچسب قیمتها، تعجب هر تازهواردی را برمیانگیزد با اینکه فاصله ماکو تا شهرهایی مثل خوی یا چالدران کمتر از دو ساعت است، اما اختلاف قیمت در اقلام خوراکی و میوه گاهی به ۵۰ درصد هم میرسد.
این اختلاف قیمت فاحش باعث شده تا الگوی خرید مردم تغییر کند. بسیاری از خانوادهها قید خرید روزانه از مغازههای سطح شهر را زدهاند و ترجیح میدهند تمام مایحتاج خود را تنها در روزهای جمعه و از جمعهبازار تهیه کنند؛ جایی که شاید قیمتها کمی منصفانهتر باشد.
درآمدهای ریالی اما مخارج دلاری
در یکی از میوهفروشیهای سطح شهر، پای درد دل یک بازنشسته فرهنگی نشستیم. او با گلایه از وضعیت موجود گفت: هفته پیش مهمانی از ارومیه داشتم که با دیدن قیمت صیفیجات در ماکو شوکه شد برایش باورکردنی نبود که محصولاتی که در همین دشتهای اطراف کشت میشود، چرا باید با چنین قیمتی به دست ما برسد.
این شهروند در ادامه عنوان کرد: حقوق بازنشستگی من با همکارم در یک شهر کوچک دیگر تفاوتی ندارد، اما هزینههای زندگی در ماکو سر به فلک کشیده است متاسفانه اسم منطقه آزاد فقط باعث شده دلالها و برخی فروشندگان بهانه خوبی برای گرانفروشی پیدا کنند و نظارت خاصی هم روی آنها نیست.
مقصر اصلی اجارهبهاست
اما حکایت چیز دیگریست. شهرام، یکی از میوهفروشان منطقه قره کورپی معتقد است که کسبه مقصر اصلی گرانیها نیستند.
وی گفت: مردم فقط قیمت نهایی روی میوه را میبینند، اما نمیدانند ما چه اجارههای سنگینی میدهیم. صاحب مغازهها هر سال بدون حساب و کتاب اجارهها را چند برابر میکنند وقتی من باید اجارهای در حد مغازههای تهران بدهم، مجبورم روی قیمت خیار و گوجه بکشم تا بتوانم هزینه اجاره، برق و مالیات را در بیاورم. اگر ارزان بفروشم، ورشکست میشوم.
جای خالی میدان ترهبار و نظارت
بررسیها نشان میدهد که ریشه اصلی گرانی مواد غذایی در ماکو، سرایت تورم وحشتناک مسکن و مغازه به کالاهاست. وقتی هزینه سربار مغازهدار بالاست، دود آن مستقیم به چشم خریدار میرود.
از سوی دیگر، ماکو برخلاف بسیاری از شهرها، از داشتن یک میدان میوه و ترهبار منسجم و یا بازارهای روز شهرداری (غیر از جمعه بازار) که کالا را مستقیم و با قیمت مصوب عرضه کنند، محروم است میوه و تره بار موجود در ماکو فقط میوه ها را به صورت عمده و به مغازه دارها میفروشند. موضوعی که فرماندار ماکو نیز اخیراً به آن اذعان داشته و وعده راهاندازی بازار روز را داده است.
